Nieuws uit 2011
week 52:
Heeft u ook zo'n zin om na het kersten, zo in de vroege avond, na een eenvoudige doch voedzame maaltijd gewoon een mooi boek te lezen in plaats van u te laten vol lepelen met nog meer buisgedruis?
Buiten kunnen we de wereld even niet mooier maken, we wachten gewoon even af tot de eerste lentedagen om weer te gaan toveren met groen.
Nu is het tijd om ons bezig te gaan houden met de bemesting van de grond. We zoeken mooie compost en stalmest. Deze geven langzaam hun voedingsstoffen af aan de bodem en het bodemleven en daarmee aan de plant. We zoeken iets waarop we weer een heel jaar kunnen teren.
Behalve voedingsstoffen voor de tuin, zoeken we ook naar voedingsstoffen voor het hoofd van de tuinder. Dat zijn mooie ideeën en goed gecomposteerde (of moet je hier zeggen gecomponeerde) stukken muziek, verhalen en ideeën. Zo van die dingen die ook langzaam de ziel nog even blijven voeden. Dus terug naar dat mooie boek zonder buisgedruis...
Week 51:
Het midwintert. Morgen is het 21 december en officieel de kortste dag van het jaar. Vanaf donderdag beginnen de dagen langzaam weer langer te worden. Op een gegeven moment gaan de kinderen weer met licht naar school, beginnen de vogeltjes weer te fluiten en komt er weer groei in alle gewassen die nu nog op het veld staan te staan.
Het is ook de natuurlijke afsluiting van het voorbije teeltseizoen. Alles komt tot stilstand en in de blubber op de tuin rondhangen doe je niet meer voor je plezier. Echte freaks beginnen in januari alweer worteltjes te zaaien en paprika's voor te kweken. Ik heb voorlopig nog even genoeg aan de plaatjes in de zaaicatalogi. En een ander klusje is ook de administratieve afsluiting van het voorbije jaar. We proberen het boekjaar tegelijk af te sluiten met het kalenderjaar, zodat we in januari weer fris vooruit kunnen kijken.
Wij willen op deze plek iedereen die bij ons klant is of ons anderszins geholpen heeft van harte een goede kerst en een mooi nieuw jaar toewensen.
Dat alles wat nu nog aan goede ideeën in het hoofd zit, eruit mag komen, gezaaid mag worden in vruchtbare grond, mag kiemen, verzorgd mag worden, groeien en uiteindelijk mag worden geoogst! En dat hoeft u niet eens helemaal letterlijk te nemen.
Terwijl overal om ons heen er crisis is, blijft alles wat waardevol is, onveranderd van waarde: leven, vrijheid, ruimte, anderen, een dak, een bed, lekker eten en gezelligheid.
Wij hopen dat we voor u weer een heel jaar mooie biologische groenten kunnen serveren. Met een beetje hulp van de elementen moet dat toch wel weer gaan lukken!
Week 50:
De eerste zaadgidsen zijn alweer gearriveerd. Dat is dus smullen! Ik heb alvast wat eerste voorzichtige ideetjes in mijn hoofd voor het volgende seizoen. Officieel mag dat nog niet van mezelf, omdat dit jaar nog niet is afgerond. Maar ja, die zaadgidsen laten je toch weer watertanden. Volgend jaar wordt alles nog mooier, nog groter en nog lekkerder dan dit jaar. Tenminste, zo ziet het er altijd uit op de plaatjes en ik laat me altijd weer helemaal enthousiast maken door de samenstellers.
Even een beetje de diepte in:
Tegenwoordig zijn heel veel rassen van groenten aan het verdwijnen en maken plaats voor de zogenaamde hybride rassen. Dit zijn rassen van groenten met iets aparts: Het zaad dat je zaait is een eenmalige kruising van twee vaak heel verschillende ouderlijnen. In beide ouderlijnen zijn bepaalde gewenste eigenschappen verzameld, bijvoorbeeld voor spruiten: de mannelijke lijn heeft hele grote spruiten, maar wel heel weinig. De vrouwelijke lijn heeft een hele lange stam vol met kleine spruitjes. De eenmalige kruising heeft dan heel veel hele grote spruiten. (Geweldig voor de tuinder!!!)
Zou je verder gaan vermeerderen met deze plant, dan verwateren alle eigenschappen in een heel scala aan verschillende spruitenplantjes,. waar de gewenste eigenschappen nooit meer optimaal bij elkaar komen. Dus eigenlijk is er van een duurzaam ' ras' geen sprake meer.
Bovendien ligt het zaad van de beide ouderlijnen in de kluis bij de zaadhandel, en zo wordt wat met een mooi woord ' levend erfgoed' genoemd wordt, eigendom van weer een coöperatie die er ook nog patent op heeft. (Jammer voor de tuinder!!!) Zo wordt uiteindelijk je eigen zeggenschap van wat je op je bord wilt, ook weer verder ondermijnd.
Mij ideaalplaatje zou zijn dat je met boeren onderling de eigen streekechte rassen vermeerdert voor elkaar. Zo blijft het een gedeelde verantwoordelijkheid om voor dat levend erfgoed te zorgen. Er zijn al diverse initiatieven om zoiets te doen, die allemaal nog in de kinderschoenen staan. Dus wie weet geven we daar komend jaar wel een zwengel aan!
Week 49:
Eindelijk is het dan zover. De herfst is in t land, onmiskenbaar. Gisteren had ik ineens een hardnekkig liedje in mijn hoofd: hoor de wind waait door de veldsla...
Het was dan ook echt ouderwets bikkelen. Aan het eind van de dag is het op maandag altijd haasten om voor het donker alle oogst binnen te hebben. De lucht had echter ook haast, en bracht hagel, windstoten en regen mee. Er is in het seizoen altijd een moment waarop het lichaam besluit zijn reserve-mechanismen in de weer te brengen. Ik heb al meerder keren meegemaakt dat ik bijna kan voelen hoe het lijf zich begint te weren tegen weer en wind, het bloed krijgt antivries-eigenschappen en aan het eind van de winter is het vaak zo dat ik de huiselijke warmte bijna ondraaglijk wordt (of het zijn mijn lente-zenuwen).
Maar voor het zover is moet er toch wat geleden worden. Op de knietjes in de blubber veldsla in een kist doen... en nog eens in een kist doen (want hij was ondertussen uit de kist gewaaid...), het duurt allemaal wat langer dan voorzien. Het wassen in het donker leverde vanochtend de verrassing op dat er toch nog wat blubber was achtergebleven. Sommige klanten hebben daarom behoorlijk vieze veldsla, waarvoor excuses (er zit een extra pluk bij). Dus daar kunt u weer eens over denken tijdens het eten ervan, is dat niet leuk? Overigens, het blijft toch met liefde geteeld en geoogst, want ondertussen is het eigenlijk fantastisch om buiten te zijn terwijl niemand ziet hoe mooi loodgrijs de wand van water is die op je afstormt...
Week 48:
We profiteren nog even van het lekkere weer. Het leventje kabbelt even rustig door. Tijd om eens wat oude karweitjes op te knappen, zoals de aardbeien eens ' schoonzetten' en wat rommelrandjes aanpakken. We zijn ook nog op zoek naar een koelmotor voor de koelcel, dus als u eens wat weet...
Ondertussen zijn de nachten alweer stukken langer dan de dag, met van die prachtige sterrenluchten (en heeft u hem gezien, dat sikkeltje van de nieuwe maan?). De kramsvogels en kraaien nemen bezit van het veld, soms horen we koperwieken, en er heeft ongeveer een week lang een klapekster bij ons rondgekeken of de tuin genoeg op een ruigte leek om te blijven overwinteren. Daar houdt deze vogel namelijk van. Terwijl ik me af aan het vragen was of ik zijn aanwezigheid nu al of niet moest gaan beschouwen als een compliment,
heeft hij toch zijn biezen gepakt.
Vorige week zijn we verder gegaan met de bouw van de koelcel. Logistiek was dat een beetje een ramp, want de schuur stond al vol met alle kuubskisten producten, we waren ook nog uien aan het schoonmaken en om een paar platen te monteren moest als het ware de hele inhoud van de schuur als een puzzel een paar vakjes verschuiven... en weer terug. Je leert wel goed omgaan met pompwagentjes en bochtjes nemen.
Goed, nu is het ding bijna af en het volgende project komt in zicht... eh... volgende project. VOLGENDEPROJECT...!?
O. Even geen directe noodzaak tot verder hollen en meteen het volgende project induiken. Dat voelt wel een beetje raar, na een jaar van trekkers en machines kopen, schuren bouwen, tussendoor nog wat telen en oogsten voor een steeds groter wordende klantenkring, etc etc.
Misschien is het volgende project wel dat we eens even wat meer rust kunnen gaan nemen, en eens even genieten van alle goede dingen die afgelopen jaar heeft gebracht!
Week 46:
Een groot leger rode puntmutsjes is de tuin komen bevolken. Ze zijn werkelijkwaar overal. Ze wentelen zich in het waterige zonnetje, en worden elke dag een klein beetje groter en brutaler. Ze schijnen een lichte voorkeur te hebben voor alle grond waar net de gewassen af zijn gehaald, die net is bewerkt en waar ik vorige week de ... o ja, het zijn de kiemen van de winterrogge!
Wat een mooi moment is dat toch. Het stadium net na het kiemen ziet er vooral heel mooi uit, met een rode schacht waar het eerste blaadje uitkomt. Op dat moment is het plantje al stevig verankerd in de bodem, met talrijke vertakte worteltjes. En daar is het met name om te doen. Die kabouters gaan ervoor zorgen dat de bodem mooi doorworteld blijft en het bodemleven goed aan de gang blijft. In de hele winterperiode kan er namelijk een heleboel narigheid voorkomen worden, zoals uitspoeling van voedingsstoffen, dichtslaan van de bodem en doodgaan van het opgebouwde bodemleven...
Alvast bedankt, kabouters!
De eerste ganzen trekken weer over, en wij gaan gestaag verder met de bouw van de koelcel in de schuur en we wachten nog even voordat de laatste gewassen het veld moeten gaan ruimen...
Week 45:
Afgelopen week is de tunnelkas opgeruimd, en zijn we dus aan horizonverruiming aan het doen. Onze tuin begint steeds meer op een akker te lijken, zonder al die hoge gewassen zoals de maïs en de bonen, en de kas, die de tuin in ' te overziene' stukken verdeelden.
Ook lijkt de tuin daarmee meer te gaan behoren tot het domein 'natuur'. Oude gewasresten worden overwonnen door afbraakprocessen. De gewassen die er nog staan lijken wel op een oase temidden van de oprukkende groenbemester-savannen.
Soms geeft die natuur je het gevoel dat je er eigenlijk niets te zoeken hebt. Bij het boerenkool oogsten kijk je dan onwillekeurig om je heen of je niet beloerd wordt door een of ander beest. En zo rond een uur of vier, vijf dan kan de wind soms behoorlijk koud en hard tegen je rug gaan blazen om je even een handje te helpen met wegwezen.
Dus het oogsten lijkt dan wat meer op groenten vangen, en voor de rest wordt je aanwezigheid nog even geduld. Maar vanaf nu zijn de elementen en de natuur weer de baas. Tuindertje ken je plek...
Week 44:
|
De laatste tijd zijn we flink aan het opruimen geslagen. Het bonengaas is de grond uit, oude gewasresten zijn ondergewerkt, de yurt is verhuisd. Deze week gaan we verder met het opruimen van de tunnelkas, en alle vrijgekomen grond wordt nu nog ingezaaid met winterrogge. Dat laatste is een goede illustratie van hoe we werken op onze tuinderij. Dit gewasje wordt nu gezaaid om de hele winter langzaam te groeien. Al groeiende houdt dit plantje alle voedingsstoffen vast die nog in de grond aanwezig zijn. Met zijn blaadjes en wortels beschermt hij de bodem tegen te harde regen (dichtslaan), tegen uitspoeling van mineralen (drinkwatervervuiling), en houdt hij het bodemleven mee actief. In de lente wordt dit gewasje (stank voor dank) ingewerkt in de bodem waarna alle voedingsstoffen weer langzaam vrijkomen ten behoeve van de groenteteelt. Voor ons is dit dus een belangrijke teelt! Als het goed is, is bij ons straks in de winter geen kale grond te zien. Week 43: |
Ieder jaar is er weer een bijzonder moment dat voor mijn gevoel het teeltseizoen een beetje afsluit. Dat is wanneer ik word opgeschrikt door de roep van een groep kraanvogels. Maandagmiddag was het zover, ik zat op de knietjes voorovergebogen in de Japanse raapsteel, en werd akoestisch aan mijn oren getrokken door het mooie geluid van deze vogels. Ik keek omhoog en zag een grote groep van zo'n 60 kraanvogels worstelen met de straffe oostenwind. Ze dreven behoorlijk naar het westen af, en daar waren ze zelf niet zo heel blij mee, leek het.
Ze broeden in Oost- en Noord-Europa in veengebieden en nu zijn ze op trek naar zuid Europa en Noord-Afrika om te overwinteren.
Eigenlijk was het wel toepasselijk van ze om juist op het moment over te vliegen dat ik met de Japanse raapsteel bezig was, want in Japan is deze vogel zeer geliefd en staat symbool voor een lang leven, hoop, geluk en tevredenheid. Vanwege zijn statische rusthouding is de vogel ook een symbool van wijsheid.
Op de tuin zijn nu de laatste grote oogsten voor de bewaargroenten gedaan, we gaan ons klaarmaken voor de winter: het bouwen van een koelcel, het afbreken van de tunnelkas, het opzetten van kleine tunneltjes over de veldsla en winterpostelein.
En dan eens even een soort statische, tevreden houding aannemen bij de kachel om eens wat verse wijsheid op te doen...
Week 42:
Deze week valt de beurt aan de kolen om het veld te ruimen. (en aan een restje knolselder) Ze zullen worden geoogst en dan worden bewaard tot ze worden uitgeleverd.
Voor de schuur staan nu een hoop kuubskisten in de weg. Onze winkel is nog twee keer op zaterdag geopend, en dan gaan we binnen in de veldschuur eens de boel herstructureren zodat het er allemaal goed in past. Het wordt nu ook stillaan tijd om onze koelcel te gaan realiseren, want daar kunnen dan producten als chinese kool, venkel, lof-soorten nog een hele tijd in goed blijven.
Het is trouwens nogal een waagstukje om te blijven geloven dat al deze producten hun weg nog gaan vinden naar hun gebruiker. Het zijn er zoveel! Gelukkig is het tijdperk van alles in kisten op de kistenwagen het veld afkruien voorbij. Dat scheelt weer een hoop gewrichtsklachten in de winter. Nu doen we het met koko onze brave trekker. Achter op de palletdragers van de trekker komen nu kuubskisten met product het veld af, klaar om opgeslagen te worden voor de winter. Ik voel me dan net een echte boer.
Week 41:
De tuin wordt stilaan leger en leger. Deze week is het de beurt aan de bieten, knolselders en wortels om het veld te ruimen. Alle vorstgevoelige gewassen worden nu geoogst en opgeslagen voor gebruik in de winter. Er is half oktober namelijk toch wel een redelijke kans op de eerste nachtvorst... Ik had eigenlijk nog niet helemaal genoeg van de zomer. Het lijkt wel of we die nauwelijks gehad hebben! Graag had ik nog wat rondgedwaald tussen de boontjes en tomaten, maar het seizoen daarvoor is nu echt voorbij!
Nu is het ook tijd voor een andere oogst:
Maandagochtend zijn onze 6 lammeren naar de slachter gegaan. Ik heb ze 's middags zonder leven, vel, hoofd, ingewanden en poten weer opgehaald en naar een slagerij gebracht, waar ze worden uitgebeend voor onze 'half-lam-pakketten'. Het zijn toch wel enigszins moeilijke momenten. Het voelt namelijk toch anders dan de wekelijkse slachtpartij van de groenten (kroppensnellen en ontwortel-praktijken). Woensdag mag ik ze dan komen ophalen als lamsboutjes, karbonaadjes, lapjes en gehakt. De mensen die zich hebben aangemeld komen bij ons thuis hun halve lam ophalen. Zo rond die tijd begin ik er weer wat minder moeite mee te krijgen, want beter als recht van het land naar de klant kun je het vlees niet krijgen.
Ondertussen is de levenscyclus weer opnieuw ingezet, wat we hebben nu een prachtige melkschapenram bij de ooien lopen. Op dit moment zijn er al weer 3 ooien gedekt, en alle ooi-lammeren van dit jaar worden gefokt voor het leven!
Week 40:
Vorigeweek zijn de pompoenen geoogst. We zijn er toch wel wat tijd mee zoet geweest, want het waren er nogal veel! Er staan nu 5 kuubskisten met pompoenen nog na te drogen voor de schuur! Of het daarmee een goed pompoenen-jaar is, valt toch nog te bezien. Veel vruchten hebben de zomer lang te nat gelegen, waardoor ik me afvraag of de schil wel hard genoeg is geworden. Er zitten namelijk wel wat plekjes op, waar later misschien schimmels een weg naar binnen kunnen vinden. Nou ja, we zullen wel zien... Ondertussen genieten we van het gevoel van een rijke oogst. Het is toch een mooi gezicht. Begonnen met een koektrommeltje met zaden, ligt er nu weer een enorme berg goud-oranje vruchten...
Deze week proberen we de velden met veldsla schoon te zetten, zodat we daar een goed herfstseizoen lang van kunnen oogsten.
Week 39:
Zo we zijn weer terug van even weggeweest! Tijdens onze afwezigheid heeft Mies, onze vervangster, haar best gedaan om de pakketten zo goed mogelijk te maken en bezorgen zoals u dat van ons gewend bent. Ik geloof dat ze er goed in is geslaagd!
Voor ons is het fijn te ervaren dat het geheel nog enigszins over te dragen is, anders worden we wel erg verbonden met het land...
Toch zijn we wezens zonder wortels, en dat betekent nou eenmaal dat ooit eens ergens anders heengaan tot onze mogelijkheden moet blijven behoren!
Maar goed, eenmaal terug is er weer van alles te doen. En we hebben er ook weer veel zin in. Het mooie weer van deze week gaan we eens gebruiken om zoals bedacht met een gouden zonnetje de rijpe pompoenen binnen te halen. Dit keer niet meer met de kruiwagen maar met een kuubskist achter op de trekker. Ik hoop dat dat eens lekker opschiet, want er zijn natuurlijk weer meer pompoenen dan het voorgaande jaar...
We blijven de komende periode in de oogstmodus staan, want binnen nu en een maand gaan alle kolen, pompoenen, bieten, wortelen, knolselders, venkels, rood- en groenloffen, etc het land af, en in de opslag...:
Week 36:
Na de culinaire wandeling die we als Croyse boeren georganiseerd hebben (200 mensen aan de dis!) was het 's maandag ineens relatief een hele rustige dag... Ik hoefde alleen maar te oogsten voor de pakketten! (nog steeds werk genoeg, overigens...)
Ik heb ervan genoten, weer te oogsten van de rijkdom van het veld. De overvloed blijft maar komen, en me verrassen. Zo heb ik me blauw geplukt aan die prachtige gele bonen, wat zijn die mooi! De paksoi was ook zeker niet onaardig, bij ons wordt hij vaak ook gelust door aardvlooien, die gaatjes in het blad zuigen. En daar was deze keer niets van te zien.
Van de suikermais kan ik nog wel twee weeshuizen voeden, en ga zo maar door...
De komende twee weken laten we deze overvloed door onze vervanger, Mies, voor u oogsten. Zij zal ervoor zorgen dat de groentepakketten gewoon geleverd blijven worden.
Wij zijn er even tussenuit, nog even op vakantie voordat de voorherftst (tja, de nazomer hebben we ook alweer gehad) weer overgaat in de na-winter!
Tot over twee weken, dan hebben we weer vers nieuws uit de tuin.
Week 35:
Nog op alle goede manieren vol van de boergondische feestmalen bij Piet zijn we weer volop in de week gesprongen.
De uien op zolder, de aardappelen in de container, de laatste zaaiingen deze week de grond in, en dan lekker nazomeren. Of Voorherfsten, want daar zijn we toch al wat langer mee bezig!
De tuin heeft zijn mooiste, volste gewaad alweer gehad. De bladeren van de pompoenen zijn al goed versleten, en laten goed doorschemeren dat ons een mooie pompoenenoogst staat te wachten.
Verder zijn er al heel wat gewassen die het veld alweer hebben geruimd. Er beginnen behoorlijk wat lege plekken te ontstaan. We gaan ze nog inzaaien met groenbemesters, een stuk grasklaver en een stuk Japanse haver. Deze gewassen zorgen ervoor dat de grond bedekt blijft en nog iets te doen heeft. Niets zo vervelend als grond die zich verveelt!
Ondertussen ga ik eens proeven of de suikermais al lekker is. Hij was nog net niet rijp genoeg deze week, dus u houdt hem tegoed!
Week 34:
Het is een jaar dat we een beregenings-installatie kochten, e